EP1 AI เขียนโค้ดทำงานยังไง และทำไม โปรเจกต์ ต้องมีคู่มือให้มัน

ซีรีส์นี้เล่าเส้นทางการใช้ AI เขียนโค้ด ตั้งแต่มี Claude Code ตัวเดียวในโปรเจกต์ จนเป็นระบบที่ AI หลายตัวหลายเจ้าทำงานด้วยกัน มีทั้งหมด 8 ตอน แต่ละตอนสอนหลักการเดียวพร้อมตัวอย่างจากงานจริง ตอนแรกเริ่มจากเรื่องพื้นฐานที่สุด และพลาดกันบ่อยที่สุด

Claude Code ทำงานยังไง

Claude Code เป็น AI agent ที่ทำงานใน terminal ถ้ายังไม่แน่ใจว่า agent ต่างจากแชทบอทยังไง อ่าน AI Agent คืออะไร ก่อนได้ สรุปสั้น ๆ คือมันทำงานเป็นวงรอบ

1. อ่าน ไฟล์ในโปรเจกต์ที่เกี่ยวกับงาน
2. คิด ว่าต้องแก้อะไร
3. ลงมือ แก้ไฟล์ หรือรันคำสั่ง
4. ดูผล เช่น build ผ่านไหม เทสต์ผ่านไหม แล้ววนกลับไปข้อ 1 จนงานเสร็จ

ฟังดูเหมือนมีโปรแกรมเมอร์มาช่วยอีกคน และก็ใช่ แต่มีจุดอ่อนข้อใหญ่ที่ต้องรู้ก่อน

ปัญหา: เพื่อนร่วมงานที่มาวันแรกทุกวัน

ลองนึกถึงเพื่อนร่วมงานที่เก่งมาก แต่ทุกเช้าเขาจำอะไรเมื่อวานไม่ได้เลย ไม่รู้ว่าโปรเจกต์นี้ deploy ยังไง ไม่รู้ว่าไฟล์ไหนห้ามแตะ ไม่รู้ว่าทีมตกลงกันไว้ว่าอะไร

นั่นคือ AI ทุกครั้งที่เปิด session ใหม่ มันเห็นแค่โค้ด ส่วนที่อยู่ในหัวคน เช่น “เซิร์ฟเวอร์นี้มีเว็บอื่นรันอยู่ด้วย ระวัง” หรือ “repo นี้ต้อง private” มันไม่รู้ ถ้าไม่บอก มันก็เดา และบางครั้งเดาผิดในเรื่องที่แพง

หลักการแรก: สิ่งที่อยากให้ AI รู้ ต้องอยู่ในไฟล์ ไม่ใช่อยู่ในหัวเรา

วิธีแก้: CLAUDE.md คู่มือที่มันอ่านเองทุกครั้ง

Claude Code จะอ่านไฟล์ชื่อ CLAUDE.md ที่รากของโปรเจกต์ให้เองทุกครั้งที่เริ่มงาน ไม่ต้องสั่ง ไม่ต้องแปะซ้ำ เขียนครั้งเดียว ใช้ได้ทุก session

มีสองระดับที่ควรรู้:

ไฟล์	ใช้กับ	ใส่อะไร
CLAUDE.md ในโปรเจกต์	โปรเจกต์นั้น	กติกาของงานนี้ commit ไว้ใน repo ด้วย
~/.claude/CLAUDE.md	ทุกโปรเจกต์ในเครื่อง	นิสัยส่วนตัว เช่น ภาษาที่อยากให้ตอบ หรือสไตล์โค้ด

ใส่อะไรดี

ใส่เฉพาะสิ่งที่ ดูจากโค้ดไม่เห็น ห้าเรื่องนี้ครอบคลุมเกือบทุกโปรเจกต์

# ชื่อโปรเจกต์ — ทำอะไร ให้ใคร (1-2 บรรทัด)

## โครงสร้าง
- src/api/    ← endpoint ทั้งหมด
- src/web/    ← หน้าเว็บ

## คำสั่ง
npm run dev    # รันในเครื่อง
npm test       # ต้องผ่านก่อน commit

## กฎ
- ห้ามแก้ไฟล์ใน migrations/ ที่รันไปแล้ว
- เงินใช้ decimal ห้ามใช้ float

## เสร็จแปลว่า
- build ผ่าน เทสต์ผ่าน และเปิดดูบนจอมือถือแล้ว

ข้อสุดท้ายสำคัญกว่าที่คิด ถ้าไม่บอกว่า “เสร็จ” แปลว่าอะไร AI จะใช้มาตรฐานของมันเอง ซึ่งมักแค่ “โค้ดดูถูกแล้ว”

ตัวอย่างจริง: เว็บนี้

เว็บที่คุณอ่านอยู่มี CLAUDE.md หนึ่งไฟล์ เขียนไว้ว่า “ก่อนบอกว่าเสร็จ ต้องดูที่จอกว้าง 375px ทั้งสองภาษา” บรรทัดเดียวนี้ทำให้ AI เปิดหน้าเว็บดูเองแล้วเจอหัวข้อภาษาอังกฤษที่ล้นจอมือถือ ซึ่งดูจากโค้ดไม่มีทางเห็น อ่านเรื่องเต็มได้ในบันทึกทดลองสร้างเว็บนี้ใน 22 นาที

อีกบรรทัดหนึ่งเขียนว่า repo ของเว็บต้อง private เสมอ ประโยคแบบนี้ AI ไม่มีทางรู้เองจากโค้ด

สิ่งที่ไม่ควรใส่

• รหัสผ่าน key และ token ไฟล์นี้อยู่ใน repo ใครเห็น repo ก็เห็น
• สิ่งที่โค้ดบอกอยู่แล้ว เช่น รายชื่อทุกฟังก์ชัน AI อ่านโค้ดเองได้
• ทุกอย่างที่นึกออก ไฟล์ที่ยาวเกินทำให้เรื่องสำคัญจมหาย และเปลืองทุกครั้งที่มันอ่าน

ลองเองใน 10 นาที

1. เปิด terminal ในโปรเจกต์ที่มีอยู่ แล้วรัน claude
2. พิมพ์ /init ให้มันอ่านโปรเจกต์แล้วร่าง CLAUDE.md ให้
3. อ่านร่างนั้น ลบส่วนที่โค้ดบอกอยู่แล้ว แล้วเติมสิ่งที่อยู่ในหัวคุณ: กฎห้าม และคำว่าเสร็จแปลว่าอะไร
4. ปิด session เปิดใหม่ แล้วถามมันว่า “โปรเจกต์นี้ห้ามทำอะไรบ้าง” ถ้ามันตอบได้ แปลว่าคู่มือใช้งานได้แล้ว

ตรงไหนที่คนต้องทำ

AI ร่าง CLAUDE.md ได้ แต่ กติกาเป็นของคน อะไรห้ามแตะ อะไรต้องระวัง และงานแบบไหนถึงเรียกว่าพร้อมใช้ เป็นการตัดสินใจที่มาจากประสบการณ์กับโปรเจกต์นั้น AI ช่วยเขียนให้อ่านง่ายได้ แต่ไม่ควรคิดกติกาแทน

ตอนหน้า

คู่มือหนึ่งไฟล์ใช้ได้ดีตอนแรก แต่พอใช้ไปนาน ๆ จะเริ่มยัดทุกอย่างลงไปจนไฟล์บวม EP2 จะแยกของสามแบบออกจากกัน คือ ความรู้ ที่ AI ควรจำ ขั้นตอน ที่ทำซ้ำบ่อย และ กฎ ที่ต้องบังคับให้ได้จริง