Godot 4.6 ใช้ Jolt เป็นฟิสิกส์ 3D ค่าเริ่มต้น: โปรเจกต์ เก่าต้องย้ายเองไหม

Godot 4.6 ออกเมื่อ 26 มกราคม 2026 และเปลี่ยนเรื่องใหญ่หนึ่งเรื่องให้เกม 3D คือ Jolt Physics เป็นเอนจินฟิสิกส์ค่าเริ่มต้นของโปรเจกต์ 3D ใหม่ แทน GodotPhysics3D ที่ใช้มาตลอด สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าโปรเจกต์เก่าจะย้ายตามให้เอง ซึ่งไม่ใช่ บทความนี้อธิบายกลไกจริง พฤติกรรมที่ต่าง และขั้นตอนย้ายแบบที่วัดผลได้

ข้อมูลตรวจกับหน้า release ของ Godot 4.6, เอกสาร Using Jolt Physics (stable), ProjectSettings.xml ของแท็ก 4.6-stable และ PR #105737 ที่ทำให้ Jolt เป็นค่าเริ่มต้น ณ ตุลาคม 2026 (ตอนนี้มี 4.7 แล้ว แต่การเปลี่ยนนี้เริ่มที่ 4.6)

เปลี่ยนอะไร และไม่เปลี่ยนอะไร

ดู PR #105737 จะเห็นว่า Godot ไม่ได้เปลี่ยนค่าเริ่มต้นของ setting แต่ให้ project manager เขียนบรรทัดนี้ลง project.godot ตอนสร้างโปรเจกต์ใหม่

[physics]

3d/physics_engine="Jolt Physics"

ส่วนค่าเริ่มต้นของ physics/3d/physics_engine ยังเป็น DEFAULT และเอกสาร ProjectSettings ของ 4.6 เขียนว่า DEFAULT ตอนนี้เท่ากับ GodotPhysics3D แต่อาจเปลี่ยนในรุ่นหน้า ให้เลือกตัวที่ระบุชัดถ้าอยากให้โปรเจกต์อยู่กับเอนจินเดิม

สถานการณ์	ใน project.godot	เอนจินที่ได้ใน 4.6
สร้างโปรเจกต์ใหม่ใน 4.6+	"Jolt Physics"	Jolt
โปรเจกต์เก่า ไม่เคยแตะค่านี้	ไม่มีบรรทัด → DEFAULT	GodotPhysics3D (อาจเปลี่ยนในอนาคต)
โปรเจกต์เก่า เลือก GodotPhysics3D ไว้	"GodotPhysics3D"	GodotPhysics3D
touch project.godot แล้วเปิด editor	editor เติม "Jolt Physics" ให้	Jolt

เกม 3D ที่ส่งงานแล้วและยังไม่ย้าย ให้ตั้ง GodotPhysics3D ให้ชัดวันนี้ จะได้ไม่ถูกเปลี่ยนเอนจินเงียบ ๆ ตอนอัปเกรดรุ่นถัดไป

พฤติกรรมที่ต่างจาก GodotPhysics3D

เอกสาร Using Jolt Physics ระบุไว้ตรง ๆ ข้อที่เจอในเกมจริงบ่อยที่สุดคือ

• Joint ที่มี body เดียว ถ้าใส่ body ไว้แค่ node เดียวของ joint อีกฝั่งจะถือเป็น “โลก” Jolt กับ GodotPhysics3D ตีความฝั่งต่างกัน ทำให้ limit ของ joint กลับด้าน แก้ด้วย physics/jolt_physics_3d/joints/world_node หรือย้าย body ไปอีกช่อง
• property ของ joint บางตัวไม่รองรับ เช่น bias, softness, relaxation ของ HingeJoint3D และ soft limit ของ Generic6DOFJoint3D ตั้งค่าไม่ใช่ค่าเริ่มต้นจะได้ warning
• Collision margin Jolt ใช้ “convex radius” หด shape ก่อนแล้วขยายกลับ ขนาดรวมไม่โต แต่มุมจะมน (GodotPhysics3D ไม่ใช้ margin เลย)
• วัตถุซ้อนกัน GodotPhysics3D ดันออกเหมือนสปริง อาจเด้งเกิน Jolt แก้เฉพาะตำแหน่ง ไม่เด้งเกิน แต่ใช้เวลานานกว่า
• ray-cast face_index คืน -1 เสมอจนกว่าจะเปิด queries/enable_ray_cast_face_index
• RigidBody3D ที่ freeze แบบ kinematic ไม่รายงาน contact กับ static/kinematic body จนกว่าจะเปิด simulation/generate_all_kinematic_contacts
• Area3D กับ SoftBody3D Jolt ยิง body_entered ให้ soft body ด้วย GodotPhysics3D ไม่ยิง
• WorldBoundaryShape3D ไม่ได้ไม่มีขอบเขตอีกต่อไป

ตัวอย่างคำนวณ: สามค่าที่เปลี่ยนเกมเงียบ ๆ

1. พื้นแบบ WorldBoundaryShape3D หายเมื่อเดินไกล physics/jolt_physics_3d/limits/world_boundary_shape_size ค่าเริ่มต้น 2000.0 คือ plane อยู่กลางกล่องขนาด 2000 m

1. ครึ่งหนึ่งของ 2000 = 1000
2. วัตถุที่อยู่ห่างจากจุดกลางเกิน 1000 m ในแนวระนาบจะไม่ชนพื้นนี้ เกม open world หรือเกมวิ่งไม่รู้จบที่ใช้ plane เป็นพื้น จะเห็นตัวละครร่วงทะลุพื้นเมื่อไปไกลพอ

2. มุมกล่องมน collision_margin_fraction ค่าเริ่มต้น 0.08 คูณแกนที่สั้นที่สุดของ shape โดยมี Shape3D.margin (ค่าเริ่มต้น 0.04) เป็นเพดาน

• กล่อง 2 × 0.5 × 1 m → 0.08 × 0.5 = 0.04 m → ไม่เกินเพดาน margin = 4 cm
• กล่อง 0.2 × 0.2 × 0.2 m → 0.08 × 0.2 = 1.6 cm มุมมน 4 cm บนลังขนาดคน มองไม่ออก แต่ถ้าเกมต้องวางกล่องซ้อนกันเป๊ะ ๆ หรือให้ลูกบอลกลิ้งตกขอบโต๊ะ จะเห็นความต่าง

3. วัตถุซ้อนกันหลุดออกช้าแค่ไหน (แบบจำลองง่าย คิดเฉพาะ Baumgarte) baumgarte_stabilization_factor ค่าเริ่มต้น 0.2 = แก้ 20% ของระยะซ้อนต่อ step

1. ซ้อนกัน 10 cm เหลือ 10 × 0.8ⁿ cm หลัง n step
2. ต้องการเหลือ < 1 cm → 0.8ⁿ < 0.1 → n > ln 0.1 ÷ ln 0.8 ≈ 10.3 → 11 step
3. ที่ physics_ticks_per_second = 60 → 11 × 16.7 ms ≈ 183 ms ตัวละครที่ spawn ซ้อนกำแพงจะค่อย ๆ ไหลออกราวหนึ่งในห้าวินาที ไม่ดีดกระเด็น

ย้ายโปรเจกต์เก่าทีละขั้น

1. แตก branch ใน git ก่อน การเปลี่ยนเอนจินแก้แค่บรรทัดเดียว ย้อนกลับง่าย
2. Project Settings > Physics > 3D > Physics Engine เลือก Jolt Physics กด Save & Restart
3. อ่าน Output หา warning เรื่อง joint property ที่ไม่รองรับ แก้ตามรายการ
4. ไล่ joint ที่มี body เดียว ทุกตัว ดูว่า limit กลับด้านไหม
5. ค้นโค้ดที่ใช้ face_index, get_contact_impulse(), Area3D กับ soft body แล้วตัดสินใจว่าจะเปิด setting ไหน
6. รันทุกฉากที่มีฟิสิกส์ 4.6 เพิ่มปุ่มปรับความเร็วเกมใน editor ใช้ชะลอดูจังหวะชน
7. วัดด้วยตัวเลข เขียนฉากทดสอบเล็ก ๆ ที่ปล่อยวัตถุแล้วบันทึกตำแหน่งตามเวลา เทียบสองเอนจิน

# test_drop.gd — แนบกับ RigidBody3D แล้วรันทั้งสองเอนจิน เทียบผล
extends RigidBody3D

var _ticks := 0

func _physics_process(_delta: float) -> void:
	_ticks += 1
	var hz := Engine.physics_ticks_per_second
	if _ticks % (hz / 2) == 0:  # พิมพ์ทุกครึ่งวินาที นับ tick ไม่ใช่บวก float
		print("%.2f s  y=%.3f  vy=%.3f" % [float(_ticks) / hz, global_position.y, linear_velocity.y])
	if _ticks >= hz * 3:
		get_tree().quit()

ถ้าเกมขึ้นกับ timing ของฟิสิกส์มาก อ่าน game loop แบบ fixed timestep ประกอบ เพราะ _physics_process เดินตาม tick คงที่ 60 ครั้งต่อวินาทีโดยค่าเริ่มต้นไม่ว่าเอนจินไหน

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• คิดว่าอัปเกรดเป็น 4.6 แล้วได้ Jolt โปรเจกต์เก่ายังเป็น DEFAULT = GodotPhysics3D
• ปล่อยไว้เป็น DEFAULT วันที่ DEFAULT เปลี่ยน เกมจะเปลี่ยนเอนจินโดยไม่มีใครตั้งใจ ตั้งค่าให้ชัด
• ตั้ง collision margin fraction เป็น 0 เพื่อให้ขอบคม เอกสารเตือนว่าค่าใกล้ 0 ทำให้การชนของ convex shape แม่นน้อยลง
• ใช้ get_contact_impulse() คำนวณดาเมจ ใน Jolt เป็นค่าประมาณล่วงหน้า แม่นเฉพาะเมื่อสองวัตถุไม่แตะวัตถุอื่น
• ย้ายจาก extension Godot Jolt แล้วใช้ชื่อ setting เดิม หมวดย้ายจาก physics/jolt_3d เป็น physics/jolt_physics_3d หลายค่าเปลี่ยนจากเปอร์เซ็นต์เป็นเศษส่วน
• เปิด Run On Separate Thread เอกสารบอกว่ายังทดสอบน้อย ถือเป็น experimental

แหล่งอ้างอิง

• Godot 4.6 release page — godotengine.org
• Using Jolt Physics — Godot Docs (stable)
• ProjectSettings.xml (4.6-stable) — godotengine/godot
• Use Jolt Physics by default in newly created projects (PR #105737) — GitHub